Podajniki proszkowe DPI
Podajniki zawierające suchy proszek określane są potocznie skrótem DPI (z języka angielskiego – dry powder inhaler). Porcja leku (suchego proszku) jest pobierana z dozownika DPI przez pacjenta przy wykorzystaniu siły wdechu i nie jest potrzebna do tego żadna przystawka ciśnieniowa tak jak to ma miejsce w przypadku stosowania leków z dozowników ciśnieniowych MDI. Poza oczywistym faktem znacznego skrócenia czasu pobrania leku pacjent stosujący dozownik proszkowy DPI uzyskuje swobodę funkcjonowania w wielu sytuacjach. Na przykład może w łatwy i wygodny sposób przyjąć lek rozkurczowy przy ataku duszności podczas wycieczki rowerowej, rajdu górskiego, czy na pływalni. Zwykle tego typu dozowniki mogą być stosowane od 5. roku życia, a ze względu na wielką wygodę i komfort stosowania są bardzo lubiane i chętnie akceptowane przez pacjentów.
W Polsce jest dostępnych wiele typów przystawek do podawania leków z inhalatorów proszkowych DPI. Najczęściej stosowane urządzenia to dysk, turbuhaler, aerolizer.
Dysk jest urządzeniem wielodawkowym co oznacza, że ma wbudowane 60 gotowych porcji leku. Ma ponadto licznik dawek, który bardzo ułatwia kontrolę zużycia takiego podajnika.
Turbuhaler jest przykładem dozownika rezerwuarowego, zawierającego sypki proszek na 100 lub 200 porcji, a odpowiednią dawkę leku pacjent załadowuje do specjalnej komory tuż przed inhalacją. Pewną niedogodnością tego typu urządzenia w porównaniu z dyskiem jest brak precyzyjnego licznika dawek – turbuhaler zawiera jedynie specjalne okienko rezerwy (pojawienie się czerwonego paska w tym okienku sygnalizuje 20 ostatnich porcji leku w urządzeniu).
Aerolizer nie posiada wbudowanych porcji leku i wymaga załadowania kapsułkami dołączonymi do podajnika w specjalnych listkach lub plastikowych pojemnikach. W przypadku tego typu podajnika proszkowego sposób przyjęcia leku jest nieco bardziej skomplikowany w porównaniu do wyżej opisywanych dozowników. Część pacjentów ceni sobie ten podajnik ponieważ, paradoksalnie, konieczność wydłużenie aktu przyjęcia dawki leku wziewnego daje im poczucie pewności prawidłowo wykonanej inhalacji.
Zasady prawidłowego przyjmowania leków z dozowników proszkowych DPI
Dysk
Aby właściwie wykonać inhalację pacjent powinien kolejno:
- otworzyć urządzenie,
- przesunąć suwak znajdujący się z boku urządzenia, okienko w centrum powinno otworzyć się i jednocześnie liczba dawek w okienku licznika powinna zmaleć o 1dawkę (przy pierwszej dawce z 60 do 59 dawek),
- wykonać głęboki wydech, przyłożyć ustnik do ust i wziąć możliwie głęboki wdech, a następnie wstrzymać oddech na 5 do 10 sekund.
Turbuhaler
W celu wykonania prawidłowej inhalacji należy kolejno:
- wyjąć podajnik z obudowy,
- trzymając turbuhaler ustnikiem do góry przekręcić specjalne pokrętło na spodzie inhalatora do oporu w lewą stronę i z powrotem. W tym momencie będzie słychać charakterystyczny „klik”,
- wykonać głęboki wydech, przyłożyć ustnik urządzenia do ust i wziąć możliwie głęboki wdech, a następnie wstrzymać oddech na 5 do 10 sekund.
Aerolizer
Aby prawidłowo wykonać inhalację należy:
- zdjąć nasadkę zabezpieczającą ustnik podajnika,
- otworzyć podajnik w celu uzyskania dostępu do komory inhalacyjnej,
- włożyć kapsułki z porcją proszku do komory inhalacyjnej,
- zamknąć urządzenie i zmiażdżyć kapsułki za pomocą specjalnych dźwigni znajdujących się z boków komory inhalacyjnej. Ma to na celu uwolnienie proszku z kapsułki,
- wykonać głęboki wydech, przyłożyć ustnik do ust i wziąć możliwie głęboki wdech, a następnie wstrzymać oddech na 5 do 10 sekund
- ponownie otworzyć podajnik i wysypać z niego resztki kapsułki.
Podane wskazówki nie mogą zastąpić instrukcji dołączonej do leku. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości należy zgłosić się do lekarza specjalisty i poprosić o demonstrację właściwego zastosowania konkretnego podajnika.
Zasady prawidłowej inhalacji leków z dozownika DPI – podsumowanie
- Pacjent powinien przyjmować leki wziewne ściśle według pisemnej instrukcji lekarza prowadzącego.
- W razie jakichkolwiek wątpliwości dotyczących np. dawek leków wziewnych czy sposobu ich przyjmowania z określonego podajnika, pacjent powinien niezwłocznie porozumieć się z lekarzem prowadzącym.
- Powinno być zasadą, aby dzieci, nawet te starsze, przyjmowały leki wziewne w obecności i pod nadzorem rodziców.
- Po przyjęciu dawki wziewnego steroidu powinno się płukać jamę ustną po to, aby uniknąć miejscowych objawów niepożądanych.
dr Witold Bartosiewicz | 14.10.2009
