Dzień jak co dzień, czyli leczenie astmy w praktyce
Jak właściwie przyjmować leki wziewne
Według obecnych standardów leczenia astmy oskrzelowej główną drogą podawania leków jest droga wziewna. Taki sposób leczenia pozwala kontrolować objawy choroby u pacjenta. Jednak niewłaściwe przyjmowanie leków wziewnych przez chorego z astmą oskrzelową może prowadzić do wystąpienia objawów niepożądanych, bez właściwego efektu leczniczego. Dzieje się tak kiedy podajemy pacjentowi leki uwalniane z powszechnie dziś stosowanych inhalatorów ciśnieniowych (MDI) bez specjalnej przystawki objętościowej nazywanej potocznie tubą lub spejserem. Lek gromadzi się w gardle lub jest połykany, a dawka docierająca do powierzchni oskrzeli jest znikoma. W Polsce jest dostępnych wiele typów przystawek do podawania leków z inhalatorów MDI. Należy również pamiętać, że przystawka objętościowa do podawania leków jest urządzeniem osobistym i nie należy stosować jej np. u trójki dzieci w tym samym czasie
Przykład używanamia dozownika ciśnieniowego MDI
Po uciśnięciu górnej części dozownika z otworu w jego dolnej części wydobywa się gaz zawierający lek z nośnikiem. Obecnie w składzie aerozoli leczniczych uwalnianych z dozowników ciśnieniowych MDI nie ma już freonu, który poza niszczeniem warstwy ozonu w atmosferze mógł dodatkowo podrażniać śluzówki gardła pacjenta Ponieważ cząstki leku i nośnika wydobywają się z dozownika MDI z prędkością ok.100km/h prawidłowe przyjęcie porcji leku z takiego dozownika bez odpowiedniego przedłużacza zwanego też tubą jest dość trudne. Dotyczy to szczególne małych dzieci i osób ze słabą koordynacją ruchową.
Po uwolnieniu dawki leku do tuby, pacjent z maseczką przy ustach powinien:
- wykonać głęboki wdech,
- zatrzymać powietrze na 5 do 15 sekund w zależności od wieku,
- następnie wykonać od 4 do 6 głębokich wdechów i wydechów.
Najmłodsze dzieci mają po prostu oddychać z przyłożoną do twarzy tubą przez czas równy 8–10 pełnym wdechom i wydechom.
Po inhalacji steroidu wziewnego pacjent powinien wypłukać jamę ustną oraz przemyć twarz, aby usunąć resztki leku z gardła i skóry twarzy w miejscu przylegania maski inhalatora. Niemowlęta należy poić po takiej inhalacji.
Uwaga jest niezwykle ważna
Aby właściwie podać lek z dozownika ciśnieniowego, koniecznie należy zastosować odpowiednią do wieku tubę. Wiadomo, że niemowlęta i dzieci młodsze do 4. roku życia powinny stosować tuby z maseczkami ściśle obejmującymi nos i usta dziecka, a chorzy powyżej 4. roku życia mogą już używać tuby z ustnikiem bez maseczki. Wszelkie wątpliwości na temat doboru odpowiedniej tuby dla pacjenta i sposobu właściwego jej użytkowania powinien pomóc wyjaśnić lekarz prowadzący.
Zasady prawidłowej inhalacji leków z dozownika MDI
- Pacjent powinien przyjmować leki wziewne ściśle według pisemnej instrukcji lekarza prowadzącego,
- W razie jakichkolwiek wątpliwości dotyczących np. dawek leków wziewnych, czy sposobu ich przyjmowania z określonego podajnika pacjent powinien niezwłocznie porozumieć się z lekarzem prowadzącym,
- Powinno być zasadą, aby dzieci nawet te starsze przyjmowały leki wziewne w obecności i pod nadzorem rodziców,
- Po przyjęciu dawki wziewnego steroidu powinno się płukać jamę ustną po to, aby uniknąć miejscowych objawów niepożądanych.
dr Witold Bartosiewicz | 21.07.2009
