Immunoterapia – odczulanie
Alergenowo specyficzna immunoterapia jest procedurą polegającą na podawaniu stopniowo zwiększanych dawek alergenu osobie z IgE-zależnym schorzeniem w celu zmniejszenia objawów występujących po kontakcie z alergenem. Terminy używane w przeszłości to: odczulanie, szczepienia alergiczne.
Historia immunoterapii sięga początku XX wieku, kiedy to w 1910 roku Frejman i Noon stosowali podskórnie wodne wyciągi z pyłku roślin u chorych z katarem siennym. W kolejnych latach w Ameryce Północnej i w Europie podawano wyciągi z kurzu domowego i ciał owadów. W latach 30. alergolodzy indywidualnie przyrządzali preparaty z próbek kurzu pobranego w domach pacjentów.
Od lat 50. preparaty alergenowe wytwarzały wyłącznie laboratoria specjalistyczne, takie jak Endo i Hollister-Stier w USA, Instytut Pasteura we Francji, Bencard w Anglii. W latach 60. i 70. pojawiły się starannie wystandaryzowane i oczyszczone alergeny terapeutyczne.
Mechanizmy immunoterapii
W trakcie skutecznej immunoterapii alergenowej dochodzi do wytworzenia immunologicznej tolerancji (spadku swoistej odpowiedzi alergicznej) i wytworzenia populacji specjalnych limfocytów odgrywających istotną rolę w zahamowaniu odpowiedzi na kontakt z alergenem.
Wskazania
W terapii chorób alergicznych podstawowym postępowaniem jest unikanie alergenu oraz farmakoterapia. Immunoterapia jest dodatkową, skuteczną metodą leczenia w przypadku potwierdzonej choroby IgE-zależnej takiej jak: alergiczny nieżyt nosa, astma oskrzelowa o podłożu atopowym (potwierdzone uczulenie na pyłki traw, drzew, chwastów, roztocze kurzu domowego, pleśnie) oraz uczulenie na jad owadów błonkoskrzydłych (osa, pszczoła).
Immunoterapia zwykle jest zalecana pomiędzy 5. a 60. rokiem życia. W trakcie diagnostyki konieczne jest wnikliwe zebranie wywiadu chorobowego (kiedy występują objawy, czy jest poprawa po stosowanych lekach) oraz wykonywane są testy skórne z alergenami.
Przeciwwskazania do odczulania
Nie można odczulać pacjentów z poważnymi chorobami immunologicznymi, ciężkimi chorobami układu sercowo-naczyniowego (z wyjątkiem alergii na jady owadów), nowotworami. Przeciwwskazaniem jest także ciężka, niestabilna astma.
dr Agnieszka Krauze | 12.05.2009
