Alergia pokarmowa. Część 2
Czynniki usposabiające do rozwoju alergii pokarmowej
Alergia pokarmowa może pojawiać się w przypadku skojarzonego zadziałania czynników: konstytucjonalnego i środowiskowego.
Czynnikiem konstytucjonalnym (genetycznym) nazywamy wrodzone lub dziedziczne cechy organizmu usposabiające do wystąpienia choroby alergicznej. Przede wszystkim podkreślana jest tu rola występowania atopii w rodzinie dziecka (rodzice, rodzeństwo).
Czynniki środowiskowe natomiast ułatwiają rozwój alergii pokarmowej.
Znaczenie mają:
- nieodpowiednia dieta niemowląt;
- wczesne wprowadzanie uczulających produktów;
- rodzaj żywienia matki podczas laktacji;
- złe warunki higieniczne i związane z nimi infekcje jelitowe;
- antybiotykoterapia doustna, która poprzez uszkodzenie bariery jelitowej zwiększa wnikanie; alergenów drogą pokarmową.
Większa częstość alergii pokarmowej u niemowląt i małych dzieci wynika z występującej w pierwszych latach życia niedojrzałości immunologicznej oraz czynników nieimmunologicznych jak:
- niedojrzała bariera śluzówkowa jelita,
- obniżenie wydzielania soku żołądkowego,
- upośledzenie produkcji śluzu przez komórki kubkowe jelita,
- zmniejszona zdolność fagocytarna granulocytów.
Rozwój alergii pokarmowej może rozpocząć się już wewnątrzłonowo. Przenikanie niektórych alergenów: białka mleka krowiego, orzeszków przez barierę łożyskową jest w stanie stymulować płód do produkcji swoistych IgE, ale absolutnie brak przekonywujących doniesień dotyczących ograniczeń dietetycznych kobiet ciężarnych. Pamiętać należy, iż dieta eliminacyjna prowadzona u kobiety ciężarnej może doprowadzać do niedoborów żywieniowych.
Dlaczego małe dzieci?
Przewód pokarmowy stanowi barierę dla czynników zewnętrznych, dysponując jednocześnie powierzchnią do wchłaniania spożytych pokarmów. Związany z tą barierą układ immunologiczny rozpoznaje obce białka, niebezpieczne patogenny, wstrzymuje odpowiedź na liczne antygeny pokarmowe (wytwarza się tolerancja), reaguje niezwykle szybko na patogeny. Jednak zarówno jelitowa bariera śluzówkowa, jak i układ immunologiczny, są w pierwszych latach życia niewystarczająco wykształcone i właśnie tym należy prawdopodobnie tłumaczyć zwiększoną ilość alergii pokarmowej, a także infekcji jelitowych w tym okresie.
dr Agnieszka Krauze | 18.08.2009
