Uczulenie na jad owadów błonkoskrzydłych oznacza nietypową i nadmierną reakcję organizmu po użądleniu przez pszczołę, osę, trzmiela lub szerszenia. Reakcje alergiczne mogą pojawić się również po ukąszeniu przez: komary, muchy, meszki czy pchły. Najczęściej w miejscu ukąszenia pojawia się bolesny odczyn, bez objawów uogólnionych. Ciężkie reakcje alergiczne występują zazwyczaj u osób dorosłych, chociaż zdarzać się mogą nawet u małych dzieci.
Najważniejsza w zapobieganiu użądleniom przez owady błonkoskrzydłe jest odpowiednia profilaktyka. Jest to szczególnie istotne w okresie letnim (owady błonkoskrzydłe stanowią zagrożenie, gdy temperatura otoczenia wynosi powyżej 10°C).
W jaki sposób można zmniejszyć ryzyko narażenia na żądlenie?

Celem zapobiegania żądleniom przez błonkówki należy:
- unikać przebywania w miejscach, gdzie są owady (ogrody, sady owocowe),
- nie nosić barwnej, wzorzystej odzieży,
- nosić ubrania przylegające do ciała i pozostawiać odkrytą jak najmniejszą powierzchnię skóry,
- nosić zakryte obuwie,
- nie chodzić boso (osy mogą mieć gniazda w trawie), bez nakrycia głowy,
- nie wykonywać gwałtownych ruchów, szczególnie w miejscach wzmożonej aktywności owadów,
- unikać jedzenia, zwłaszcza słodyczy i lodów na świeżym powietrzu,
- unikać picia bezpośrednio z otwartych butelek lub puszek,
- unikać przebywania w okolicy kwitnących kwiatów i dojrzałych owoców.
Ponadto:
- osoba uczulona nie powinna używać perfum i innych kosmetyków o atrakcyjnych zapachach,
- jeżeli w pobliżu domu znajdują się gniazda os, należy je zniszczyć (oczywiście osoba uczulona na jad błonkówek nigdy nie powinna brać udziału w niszczeniu gniazd),
- w pomieszczeniach zamkniętych, szczególnie w samochodzie, należy mieć ze sobą środek owadobójczy w aerozolu.
Dodatkowe zalecenia dotyczą osób uczulonych, które nie powinny:
- przebywać na powietrzu same – szczególnie dotyczy to wypraw turystycznych, pływania czy żeglowania,
- pomagać innym osobom użądlonym przez błonkówkę (możliwość użądlenia przez tego samego owada lub inne będące w pobliżu).
Osoby uczulone na jad błonkówek powinny mieć przy sobie:
- pęsetę – celem usunięcia żądła,
- opaskę uciskową,
- środek odkażający,
- adrenalinę w ampułkostrzykawce,
- steryd ogólnie działający (forma doustna lub do podania domięśniowego),
- lek przeciw-histaminowy,
- preparat ß-adrenergiczny w aerozolu.
dr Joanna Lange | 11.05.2009