Dr n. med. Teresa Marek-Szydłowska
Nadejście wiosny większość ludzi nastraja optymistycznie. Dłuższe, słoneczne dni i wyższe temperatury skłaniają nas do przebywania poza domem, spacerów i spędzania czasu na świeżym powietrzu. Cieszymy się, że zima już ustępuje to jednak dla niektórych dorosłych i dzieci wiosna jest prawdziwym utrapieniem. Swędzące nosy i oczy , lejący katar, kaszel, duszność i zaostrzenie astmy czy pogarszająca się tolerancja wysiłku fizycznego to tylko niektóre możliwe objawy reakcji na kontakt z alergenami pyłkowymi .
Pyłkowina to problem bardzo częsty i dotyczy pacjentów uczulonych na pyłki kwitnących roślin: drzew, traw czy chwastów (ok. 30- 35 % populacji). Już na początku roku w zacienionych nasłonecznionych miejscach zaczyna kwitnąć leszczyna (bazie) następnie olsza, brzozy, topole i dęby, by początkiem maja ustąpić miejsca pyłkom traw i zbóż a końcem lata chwastów. Objawy choroby alergicznej wywołanej reakcją na alergeny roślin u każdego z pacjentów mogą przebiegać inaczej. Związane jest to zarówno z nasileniem ekspozycji na dany alergen jak również z samą chorobą (zapaleniem błony śluzowej nosa, i zatok, zapaleniem spojówek, nasileniem atopowego zapalenia skóry czy astmy). W zależności też od czynników atmosferycznych deszczu, wiatru, ciśnienia atmosferycznego, ilości słonecznych dni stężenie uczulających pyłków w atmosferze może się wahać od bardzo wysokiego do niskiego co zmienia nasilenie objawów choroby.
Chociaż spacery i wycieczki w okresach natężonego pylenia są wskazane dla alergików i astmatyków, którzy stosują prawidłowe leczenie farmakologiczne lub/ i immunoterapię swoistą (odczulanie), które w znacznym stopniu zminimalizować mogą objawy choroby. Miejscami wolnymi od pyłków są obiekty sportowe, hale, korty, boiska, baseny i parki wodne zlokalizowane pod dachem, groty solne, naturalne jaskinie i kopalnie soli (Wieliczka, Bochnia) gdzie bezpiecznie i aktywnie można spędzać czas z uczulonym dzieckiem. Można też zaplanować wyjazd nad morze lub w góry i okresową zmianę miejsca pobytu dziecka na treny, gdzie stężenie pyłków jest w danym okresie roku jest niższe niż w miejscu zamieszkania. Nie należy natomiast nigdy nawet w okresie intensywnego pylenia roślin całkowicie rezygnować z aktywności fizycznej i naturalnej potrzeby ruch u naszych dzieci. Najnowsze trendy w leczeniu astmy i chorób alergicznych (GINA 2009) wskazują bowiem na jednoznacznie pozytywny wpływ wysiłku fizycznego i uprawiania sportu na prawidłowy rozwój dzieci i ich układu oddechowego i odpornościowego.
Oto kilka rad, które pozwolą łatwiej znieść objawy wiosennego ataku astmy i alergii:
- Poznaj pyłki i alergeny na które uczulony jesteś Ty albo Twoje dziecko ( kalendarz pylenia roślin i natężenie pyłków w atmosferze w danym rejonie kraju jest dostępne, a Internecie)
- Włącz leczenie przeciwalergiczne zgodnie z zaleceniami lekarza (jeżeli dziecko nie jest leczone na stałe) na 2 tygodnie przed spodziewanym okresem pylenia danej rośliny
- Uprawiaj regularnie sport zalecany astmatykom i alergikom, bo wpływa on na poprawę wydolności oskrzeli, ogólną kondycję oraz odporność.
- W sytuacji nieokiełznania alergii, unikaj planowych wycieczek i przebywania na świeżym powietrzu w okresach nasilonego pylenia uczulających Ciebie czy dziecko roślin, a w razie takiej konieczności ochraniaj oczy (okulary), skórę i włosy ( długi rękaw, nakrycie głowy) przed ekspozycją na pyłki.
- Po spacerze zmień ubranie, zaleć kąpiel ze spłukaniem głowy - alergeny roślin osadzają się na skórze i włosach
- Unikaj otwierania okien i wietrzenia pościeli w okresach pylenia roślin
- Podczas jazdy samochodem unikaj otwierania okien i korzystaj z klimatyzacji